Neuroafektywny Model Relacyjny (NARM) to podejście psychoterapeutyczne
skoncentrowane przede wszystkim na pracy z traumą przywiązaniową, relacyjną
oraz rozwojową, określaną również mianem traumy złożonej (Complex PTSD, C-
PTSD), ujętej w klasyfikacji ICD-11. Jest to model oparty na rozwoju i neurobiologii,
który wyrósł z integracji wielu nurtów psychoterapii, takich jak podejście
psychodynamiczne, teoria przywiązania, terapia Gestalt oraz różnorodne formy
terapii somatycznej. NARM łączy procesy poznawcze typu „top-down” z pracą z
ciałem, osadzając je w kontekście relacji terapeutycznej.
Model został opracowany przez dr. Laurence’a Hellera na przestrzeni ponad czterech
dekad praktyki klinicznej i po raz pierwszy zaprezentowany w książce Healing
Developmental Trauma: How Early Trauma Affects Self-Regulation, Self-Image and
the Capacity for Relationship, która zyskała międzynarodowe uznanie i została
przetłumaczona na kilkanaście języków. NARM jest uznawany za skuteczne
narzędzie pracy z konsekwencjami niekorzystnych doświadczeń z dzieciństwa, co
znajduje odzwierciedlenie m.in. w badaniach nad ACEs (Adverse Childhood
Experiences).
Z perspektywy NARM kluczowe znaczenie ma nie tyle samo doświadczenie
przeszłych wydarzeń, ile utrwalone strategie przetrwania, które powstały w
odpowiedzi na wczesną traumę i są nieświadomie podtrzymywane w dorosłości. To
właśnie one zniekształcają bieżące doświadczenie i prowadzą do powstawania
objawów. Strategie te, choć pierwotnie adaptacyjne, z czasem tracą swoją funkcję i
skutkują chronicznym odłączeniem od autentycznego poczucia siebie oraz od relacji
z innymi. Przykładem takich mechanizmów są dysocjacja i izolacja, które we
wczesnym okresie życia mogły pełnić funkcję ochronną, lecz utrzymywane w
dorosłości stają się źródłem długotrwałego cierpienia.
Istotnym obszarem pracy w NARM są również zniekształcenia tożsamości,
rozwijające się jako odpowiedź na wczesne doświadczenia relacyjne. Dzieci mają
tendencję do interpretowania niedostatków środowiska wychowawczego jako własnej
winy. W sytuacji, gdy rodzice nie są zdolni do okazywania miłości, dziecko nie
postrzega tego jako ich ograniczenia, lecz internalizuje przekonanie o własnej
niegodności bycia kochanym. Centralnym mechanizmem opisywanym w NARM jest
nieświadoma potrzeba zachowania więzi przywiązaniowej, realizowana poprzez
proces rozszczepienia, w którym ochrona pozytywnego obrazu opiekuna odbywa się
kosztem obrazu samego siebie. Proces ten niesie ze sobą długofalowe
konsekwencje psychobiologiczne.
Model kliniczny NARM oferuje precyzyjne i skuteczne interwencje ukierunkowane na
pracę z dysregulacją fizjologiczną oraz kluczowymi obszarami zaburzeń tożsamości.
Podejście to zakłada równoległą pracę z procesami psychicznymi i somatycznymi,
kładąc nacisk na wzajemne powiązania między poczuciem tożsamości, zdolnością
do regulacji emocjonalnej oraz możliwością wchodzenia w relacje.
Neuroafektywny Model Relacyjny™ koncentruje się na fundamentalnych zadaniach
rozwojowych i integracji wymiaru psychologicznego oraz biologicznego
funkcjonowania człowieka. Jest podejściem nieregresywnym, pozbawionym
elementów katartycznych i nieopartym na patologizowaniu doświadczeń klienta.
Opis na podstawie: https://drlaurenceheller.com/ oraz https://chybicka-myszka.pl/